Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp thừa kế, không ít trường hợp di chúc bị Tòa án tuyên vô hiệu dù đã được lập thành văn bản, thậm chí có công chứng, chứng thực. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc di chúc không đáp ứng đầy đủ các điều kiện có hiệu lực theo Bộ luật Dân sự 2015. Bài viết dưới đây sẽ phân tích những hành vi, sai sót phổ biến khiến di chúc không được pháp luật công nhận.
1. Người lập di chúc không minh mẫn, sáng suốt
Di chúc chỉ hợp pháp khi người lập có đầy đủ khả năng nhận thức và làm chủ hành vi. Nếu lập di chúc trong tình trạng bệnh tâm thần, suy giảm trí nhớ nghiêm trọng, đang điều trị bệnh nặng hoặc chịu ảnh hưởng của rượu, thuốc an thần thì di chúc có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu.( theo điểm a khoản 1 Điều 630 Bộ luật dân sự 2015).
2. Di chúc được lập do bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép
Một di chúc hợp pháp phải được lập trên cơ sở tự nguyện tuyệt đối. Theo điểm a khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ: di chúc sẽ không có hiệu lực nếu người lập di chúc bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
3. Nội dung di chúc vi phạm điều cấm của luật
Di chúc không chỉ cần hợp pháp về hình thức mà còn phải hợp pháp về nội dung. Theo điểm b khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc sẽ bị vô hiệu nếu nội dung định đoạt tài sản nhằm thực hiện hành vi bị pháp luật cấm hoặc trái với đạo đức xã hội như dùng di chúc để che giấu hành vi trái pháp luật hoặc trốn tránh nghĩa vụ tài sản.
4. Di chúc không tuân thủ đúng hình thức theo quy định pháp luật.
Theo Điều 627, Điều 628 Bộ luật dân sự 2025. Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng. Di chúc bằng văn bản bao gồm: Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng; Di chúc bằng văn bản có người làm chứng; Di chúc bằng văn bản có công chứng; Di chúc bằng văn bản có chứng thực.
Mỗi hình thức pháp luật điều có quy định riêng về điều kiện về hình thức như: Yêu cầu về chữ ký, điểm chỉ, người làm chứng, công chứng hoặc chứng thực.
5. Người làm chứng cho di chúc không hợp lệ
Theo Điều 632 Bộ luật Dân sự 2015. Người hưởng di sản, người có quyền lợi liên quan, người chưa thành niên hoặc mất năng lực hành vi dân sự không được làm chứng. Nếu người làm chứng không đủ điều kiện, di chúc có thể không được công nhận.
6. Tài sản được mô tả trong di chúc không rõ ràng
Di chúc phải xác định được cụ thể tài sản để lại. Trường hợp mô tả chung chung, không đủ căn cứ xác định tài sản hoặc định đoạt tài sản đang tranh chấp, chưa đủ điều kiện pháp lý thì di chúc không thể thực hiện.
7. Di chúc bị sửa chữa, tẩy xóa nhưng không có xác nhận hợp lệ
Theo Khoản 3 Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu di chúc có sửa đổi, tẩy xóa mà không có chữ ký hoặc điểm chỉ xác nhận hợp lệ của người lập di chúc hoặc người làm chứng thì phần nội dung bị sửa đổi có thể bị vô hiệu, thậm chí làm vô hiệu toàn bộ di chúc.
8. Có nhiều di chúc mâu thuẫn nhưng không xác định được di chúc sau cùng
Việc tồn tại nhiều di chúc với nội dung mâu thuẫn nhưng không xác định được di chúc nào được lập sau cùng là nguyên nhân khiến Tòa án không có căn cứ chia di sản theo di chúc. Theo nguyên tắc, di chúc hợp pháp được lập sau sẽ thay thế di chúc trước đối với phần nội dung mâu thuẫn.
Tuy nhiên, nếu không thể xác định được thời điểm lập, hoặc di chúc lập sau lại vi phạm điều kiện về hình thức, nội dung hoặc chủ thể, thì toàn bộ di sản sẽ được giải quyết theo quy định về thừa kế theo pháp luật.
Kết luận:
Chỉ cần vi phạm một trong các điều kiện trên, di chúc có thể bị tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần, dẫn đến việc chia di sản theo pháp luật và phát sinh tranh chấp kéo dài.
Liên hệ tư vấn pháp lý – Công Ty Luật Hà Châu
Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn chi tiết về các văn bản tư pháp, tổ chức bộ máy Tòa án, hoặc các thủ tục tố tụng liên quan, xin vui lòng liên hệ:
📍 Trụ sở chính: Số 02H, đường Vũ Quang, phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh 📍 Chi nhánh Quảng Trị: Số 169 Lý Nam Đế, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị 📍 Chi nhánh Nghệ An: Số 88 Phạm Đình Toái, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An 📱 Fanpage:Luật Hà Châu – Luật Sư Tư Vấn Pháp Luật Trực Tuyến 🎥 YouTube:@luathachau_luatsuhatinh22
Những hành vi khiến di chúc bị vô hiệu theo quy định pháp luật
Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp thừa kế, không ít trường hợp di chúc bị Tòa án tuyên vô hiệu dù đã được lập thành văn bản, thậm chí có công chứng, chứng thực. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc di chúc không đáp ứng đầy đủ các điều kiện có hiệu lực theo Bộ luật Dân sự 2015. Bài viết dưới đây sẽ phân tích những hành vi, sai sót phổ biến khiến di chúc không được pháp luật công nhận.
1. Người lập di chúc không minh mẫn, sáng suốt
Di chúc chỉ hợp pháp khi người lập có đầy đủ khả năng nhận thức và làm chủ hành vi. Nếu lập di chúc trong tình trạng bệnh tâm thần, suy giảm trí nhớ nghiêm trọng, đang điều trị bệnh nặng hoặc chịu ảnh hưởng của rượu, thuốc an thần thì di chúc có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu.( theo điểm a khoản 1 Điều 630 Bộ luật dân sự 2015).
2. Di chúc được lập do bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép
Một di chúc hợp pháp phải được lập trên cơ sở tự nguyện tuyệt đối. Theo điểm a khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ: di chúc sẽ không có hiệu lực nếu người lập di chúc bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
3. Nội dung di chúc vi phạm điều cấm của luật
Di chúc không chỉ cần hợp pháp về hình thức mà còn phải hợp pháp về nội dung. Theo điểm b khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc sẽ bị vô hiệu nếu nội dung định đoạt tài sản nhằm thực hiện hành vi bị pháp luật cấm hoặc trái với đạo đức xã hội như dùng di chúc để che giấu hành vi trái pháp luật hoặc trốn tránh nghĩa vụ tài sản.
4. Di chúc không tuân thủ đúng hình thức theo quy định pháp luật.
Theo Điều 627, Điều 628 Bộ luật dân sự 2025. Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng. Di chúc bằng văn bản bao gồm: Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng; Di chúc bằng văn bản có người làm chứng; Di chúc bằng văn bản có công chứng; Di chúc bằng văn bản có chứng thực.
Mỗi hình thức pháp luật điều có quy định riêng về điều kiện về hình thức như: Yêu cầu về chữ ký, điểm chỉ, người làm chứng, công chứng hoặc chứng thực.
5. Người làm chứng cho di chúc không hợp lệ
Theo Điều 632 Bộ luật Dân sự 2015. Người hưởng di sản, người có quyền lợi liên quan, người chưa thành niên hoặc mất năng lực hành vi dân sự không được làm chứng. Nếu người làm chứng không đủ điều kiện, di chúc có thể không được công nhận.
6. Tài sản được mô tả trong di chúc không rõ ràng
Di chúc phải xác định được cụ thể tài sản để lại. Trường hợp mô tả chung chung, không đủ căn cứ xác định tài sản hoặc định đoạt tài sản đang tranh chấp, chưa đủ điều kiện pháp lý thì di chúc không thể thực hiện.
7. Di chúc bị sửa chữa, tẩy xóa nhưng không có xác nhận hợp lệ
Theo Khoản 3 Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu di chúc có sửa đổi, tẩy xóa mà không có chữ ký hoặc điểm chỉ xác nhận hợp lệ của người lập di chúc hoặc người làm chứng thì phần nội dung bị sửa đổi có thể bị vô hiệu, thậm chí làm vô hiệu toàn bộ di chúc.
8. Có nhiều di chúc mâu thuẫn nhưng không xác định được di chúc sau cùng
Việc tồn tại nhiều di chúc với nội dung mâu thuẫn nhưng không xác định được di chúc nào được lập sau cùng là nguyên nhân khiến Tòa án không có căn cứ chia di sản theo di chúc. Theo nguyên tắc, di chúc hợp pháp được lập sau sẽ thay thế di chúc trước đối với phần nội dung mâu thuẫn.
Tuy nhiên, nếu không thể xác định được thời điểm lập, hoặc di chúc lập sau lại vi phạm điều kiện về hình thức, nội dung hoặc chủ thể, thì toàn bộ di sản sẽ được giải quyết theo quy định về thừa kế theo pháp luật.
Kết luận:
Chỉ cần vi phạm một trong các điều kiện trên, di chúc có thể bị tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần, dẫn đến việc chia di sản theo pháp luật và phát sinh tranh chấp kéo dài.
Liên hệ tư vấn pháp lý – Công Ty Luật Hà Châu
Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn chi tiết về các văn bản tư pháp, tổ chức bộ máy Tòa án, hoặc các thủ tục tố tụng liên quan, xin vui lòng liên hệ:
📞 Hotline: 096 432 1234
📧 Email: luathachau@gmail.com
🌐 Website: luathachau.vn | luatsuquangbinh.vn | luatsuquangtri.net
📍 Trụ sở chính: Số 02H, đường Vũ Quang, phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh
📍 Chi nhánh Quảng Trị: Số 169 Lý Nam Đế, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
📍 Chi nhánh Nghệ An: Số 88 Phạm Đình Toái, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An
📱 Fanpage: Luật Hà Châu – Luật Sư Tư Vấn Pháp Luật Trực Tuyến
🎥 YouTube: @luathachau_luatsuhatinh22
#Luathachau #TroGiupPhapLy #LuatsuHaTinh #LuatsuNgheAn #LuatsuQuangBinh #LuatsuQuangTri #DiChuc #DiChucVoHieu #DiChucKhongHopLe #TranhChapDiChuc #ThuaKe
Bài viết gần đây
Công văn số 31/KSTT-P4 về việc triển khai chứng thực bản sao điện tử từ bản chính
Tháng 1 18, 2026Kế hoạch triển khai thi hành Luật tòa án chuyên biệt tại trung tâm tài chính Quốc tế
Tháng 1 17, 2026Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Đồng Khang
Tháng 1 16, 2026Quyết định số 97/QĐ-UBND về phê duyệt Bảng theo dõi tiến độ thực hiện các hoạt động lựa chọn nhà đầu tư Dự án Xây dựng nhà máy nước Cổ Đạm tại xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh
Tháng 1 16, 2026Cập nhật Bảng giá đất Nghệ An 2026
Tháng 1 14, 2026