Ngày 30/9/2025, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã thông qua Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP, hướng dẫn áp dụng khoản 2 và khoản 3 Điều 4 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 86/2025/QH15.
Nghị quyết quy định cụ thể các trường hợp được chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân đối với những người đã bị kết án tử hình trước ngày 01/7/2025 nhưng chưa thi hành án.
Nghị quyết có hiệu lực từ 01/11/2025.
2. Các trường hợp được chuyển từ tử hình sang tù chung thân
Theo Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP, một người bị kết án tử hình trước ngày 01/7/2025 sẽ được chuyển sang tù chung thân nếu thuộc một trong ba nhóm trường hợp sau:
2.1. Người bị kết án tử hình mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối
– Phải có kết luận của cơ sở khám chữa bệnh chuyên sâu theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
– Kết luận có giá trị trong vòng 6 tháng tính đến thời điểm Chánh án TAND tối cao xem xét quyết định.
– Đây là trường hợp được quy định tại điểm c khoản 3 Điều 40 Bộ luật Hình sự.
2.2. Người bị kết án tử hình về một số tội danh được liệt kê
Nghị quyết nêu rõ 08 tội danh được xem xét chuyển hình phạt:
1. Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109)
2. Tội gián điệp (Điều 110)
3. Tội phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của CHXHCN Việt Nam (Điều 114)
4. Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 194)
5. Tội vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250)
6. Tội tham ô tài sản (Điều 353)
7. Tội nhận hối lộ (Điều 354)
8. Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421)
2.3. Người bị kết án tử hình về tội ma túy theo Điều 248 hoặc 251
Hai nhóm chính:
(a) Khối lượng ma túy trong bản án bằng hoặc thấp hơn mức thấp nhất của khoản 5 Điều 248, 251
→ Được chuyển sang tù chung thân.
Các mức cụ thể theo Nghị quyết 03/2025 đã được quy định rõ đối với từng loại chất ma túy.
(b) Khối lượng ma túy lớn hơn mức tối thiểu nhưng người phạm tội:
– Không phải là chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, và
– Không có từ 02 tình tiết tăng nặng trở lên theo Điều 52 BLHS.
3. Quy trình xem xét chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân
3.1. Đối với trường hợp mắc ung thư giai đoạn cuối
– Trại tạm giam báo cáo cho tòa án đã xét xử sơ thẩm.
– Tòa án sơ thẩm lập danh sách, gửi hồ sơ đến Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
– Chánh án TAND tối cao xem xét và ra quyết định.
3.2. Đối với trường hợp tội ma túy theo khoản 3 Điều 4 Luật 86/2025/QH15
Tòa án các cấp (sơ thẩm, phúc thẩm hoặc Tòa án quân sự trung ương) tiến hành:
1. Rà soát hồ sơ.
2. Lập danh sách người thuộc diện được chuyển.
3. Gửi TAND tối cao trong 3 ngày làm việc từ ngày lập danh sách.
3.3. Quyết định cuối cùng
– Chánh án TAND tối cao ra quyết định:
+ Không chấp nhận yêu cầu, hoặc
+ Chấp thuận chuyển từ tử hình sang tù chung thân.
– Trong 07 ngày từ khi có quyết định, Tòa án sơ thẩm phải ra quyết định thi hành án tù chung thân.
– Thời gian tạm giam trước đó được tính vào thời hạn chấp hành án phạt tù.
4. Một số trường hợp đặc biệt theo Nghị quyết 03/2025
Nghị quyết giải thích chi tiết các tình huống trong thực tiễn, tiêu biểu như:
✔ Trường hợp có đồng phạm nhưng chỉ một bị cáo bị xét xử tử hình
→ Được chuyển nếu không bị nhận định là chủ mưu/cầm đầu/chỉ huy và không có ≥2 tình tiết tăng nặng.
✔ Trường hợp người phạm tội nhiều lần trong cùng vụ án
→ Nếu có ít nhất một lần phạm tội với vai trò chủ mưu/cầm đầu/chỉ huy, không được chuyển.
✔ Trường hợp có nhiều bản án
→ Nếu bản án tử hình không nhận định người đó là chủ mưu, dù các bản án khác có nhận định vai trò chủ mưu, vẫn được chuyển hình phạt.
5. Hiệu lực thi hành
– Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP có hiệu lực từ ngày 01/11/2025.
– Áp dụng cho mọi người bị kết án tử hình trước ngày 01/7/2025 mà chưa thi hành án.
📞 Mọi nhu cầu tư vấn, hỗ trợ pháp lý vui lòng liên hệ: 096 432 1234
THÔNG TIN LIÊN HỆ LUẬT HÀ CHÂU
📍 Trụ sở chính: Số 02H, đường Vũ Quang, phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh 📍 Chi nhánh Quảng Trị: Số 169 Lý Nam Đế, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị 📍 Chi nhánh Nghệ An: Số 88 Phạm Đình Toái, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An
Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP: Hướng dẫn chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân từ 01/11/2025
1. Tổng quan Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP
Ngày 30/9/2025, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã thông qua Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP, hướng dẫn áp dụng khoản 2 và khoản 3 Điều 4 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 86/2025/QH15.
Nghị quyết quy định cụ thể các trường hợp được chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân đối với những người đã bị kết án tử hình trước ngày 01/7/2025 nhưng chưa thi hành án.
Nghị quyết có hiệu lực từ 01/11/2025.
2. Các trường hợp được chuyển từ tử hình sang tù chung thân
Theo Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP, một người bị kết án tử hình trước ngày 01/7/2025 sẽ được chuyển sang tù chung thân nếu thuộc một trong ba nhóm trường hợp sau:
2.1. Người bị kết án tử hình mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối
– Phải có kết luận của cơ sở khám chữa bệnh chuyên sâu theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
– Kết luận có giá trị trong vòng 6 tháng tính đến thời điểm Chánh án TAND tối cao xem xét quyết định.
– Đây là trường hợp được quy định tại điểm c khoản 3 Điều 40 Bộ luật Hình sự.
2.2. Người bị kết án tử hình về một số tội danh được liệt kê
Nghị quyết nêu rõ 08 tội danh được xem xét chuyển hình phạt:
1. Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109)
2. Tội gián điệp (Điều 110)
3. Tội phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của CHXHCN Việt Nam (Điều 114)
4. Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 194)
5. Tội vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250)
6. Tội tham ô tài sản (Điều 353)
7. Tội nhận hối lộ (Điều 354)
8. Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421)
2.3. Người bị kết án tử hình về tội ma túy theo Điều 248 hoặc 251
Hai nhóm chính:
(a) Khối lượng ma túy trong bản án bằng hoặc thấp hơn mức thấp nhất của khoản 5 Điều 248, 251
→ Được chuyển sang tù chung thân.
Các mức cụ thể theo Nghị quyết 03/2025 đã được quy định rõ đối với từng loại chất ma túy.
(b) Khối lượng ma túy lớn hơn mức tối thiểu nhưng người phạm tội:
– Không phải là chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, và
– Không có từ 02 tình tiết tăng nặng trở lên theo Điều 52 BLHS.
3. Quy trình xem xét chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân
3.1. Đối với trường hợp mắc ung thư giai đoạn cuối
– Trại tạm giam báo cáo cho tòa án đã xét xử sơ thẩm.
– Tòa án sơ thẩm lập danh sách, gửi hồ sơ đến Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
– Chánh án TAND tối cao xem xét và ra quyết định.
3.2. Đối với trường hợp tội ma túy theo khoản 3 Điều 4 Luật 86/2025/QH15
Tòa án các cấp (sơ thẩm, phúc thẩm hoặc Tòa án quân sự trung ương) tiến hành:
1. Rà soát hồ sơ.
2. Lập danh sách người thuộc diện được chuyển.
3. Gửi TAND tối cao trong 3 ngày làm việc từ ngày lập danh sách.
3.3. Quyết định cuối cùng
– Chánh án TAND tối cao ra quyết định:
+ Không chấp nhận yêu cầu, hoặc
+ Chấp thuận chuyển từ tử hình sang tù chung thân.
– Trong 07 ngày từ khi có quyết định, Tòa án sơ thẩm phải ra quyết định thi hành án tù chung thân.
– Thời gian tạm giam trước đó được tính vào thời hạn chấp hành án phạt tù.
4. Một số trường hợp đặc biệt theo Nghị quyết 03/2025
Nghị quyết giải thích chi tiết các tình huống trong thực tiễn, tiêu biểu như:
✔ Trường hợp có đồng phạm nhưng chỉ một bị cáo bị xét xử tử hình
→ Được chuyển nếu không bị nhận định là chủ mưu/cầm đầu/chỉ huy và không có ≥2 tình tiết tăng nặng.
✔ Trường hợp người phạm tội nhiều lần trong cùng vụ án
→ Nếu có ít nhất một lần phạm tội với vai trò chủ mưu/cầm đầu/chỉ huy, không được chuyển.
✔ Trường hợp có nhiều bản án
→ Nếu bản án tử hình không nhận định người đó là chủ mưu, dù các bản án khác có nhận định vai trò chủ mưu, vẫn được chuyển hình phạt.
5. Hiệu lực thi hành
– Nghị quyết 03/2025/NQ-HĐTP có hiệu lực từ ngày 01/11/2025.
– Áp dụng cho mọi người bị kết án tử hình trước ngày 01/7/2025 mà chưa thi hành án.
Tải file:
Xem thêm: Khung hình phạt đối với tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy
📞 Mọi nhu cầu tư vấn, hỗ trợ pháp lý vui lòng liên hệ: 096 432 1234
THÔNG TIN LIÊN HỆ LUẬT HÀ CHÂU
📍 Trụ sở chính: Số 02H, đường Vũ Quang, phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh
📍 Chi nhánh Quảng Trị: Số 169 Lý Nam Đế, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
📍 Chi nhánh Nghệ An: Số 88 Phạm Đình Toái, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An
📞 Hotline: 096 432 1234 | 083 569 1234 (ThS. LS Phan Văn Chiều)
📧 Email: luathachau@gmail.com
🌐 Website: luathachau.vn | luatsuquangbinh.vn | luatsuquangtri.net
📱 Fanpage: Luật Hà Châu – Luật Sư Tư Vấn Pháp Luật Trực Tuyến
🎥 YouTube: @luathachau_luatsuhatinh2269
🎵 TikTok: @luathachau4
#luatdatdai #luatsuChieu #luatsu #LuatsuHaTinh #LuatsuNgheAn #LuatsuQuangBinh #LuatsuQuangTri #TranhChapDatDai #LuatHaChau
Bài viết gần đây
Thông báo rút kinh nghiệm số 218/TB-VKSTC của VKSNDTC về tội “cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”
Tháng 12 9, 2025Hợp đồng miệng trong lao động: Những điều cần biết.
Tháng 12 9, 2025Công ty Cổ phần có bắt buộc phải thành lập ban kiểm soát không? Quy định và mức phạt mới nhất
Tháng 12 8, 2025Dự thảo Nghị định về kê khai, tính thuế, khấu trừ thuế của hộ kinh doanh từ 01/01/2026
Tháng 12 8, 2025Quyết định 299/QĐ-TANDTC 2025 – Điều chỉnh địa chỉ trụ sở Tòa án nhân dân năm 2025
Tháng 12 6, 2025