Miễn trách nhiệm hình sự là một trong những quy định quan trọng của pháp luật hình sự, cho phép người phạm tội có thể không bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong những trường hợp nhất định. Vậy miễn trách nhiệm hình sự là gì, có những căn cứ nào? Ai có thẩm quyền ra quyết định miễn truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hãy cùng Công ty Luật Hà Châu tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Miễn trách nhiệm hình sự là gì?

Theo quy định tại Điều 29 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017:

“Miễn trách nhiệm hình sự là trường hợp một người có hành vi phạm tội đầy đủ yếu tố cấu thành tội phạm, nhưng vì lý do pháp luật quy định nên được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự.”

🔎 Nói cách khác, đây là cơ chế khoan hồng của pháp luật, cho phép cá nhân đã phạm tội không bị xử lý hình sự, dù hành vi vẫn bị coi là tội phạm về mặt pháp lý.

2. Các căn cứ miễn trách nhiệm hình sự mới nhất

2.1 Căn cứ bắt buộc phải miễn trách nhiệm hình sự

Người phạm tội phải được miễn trách nhiệm hình sự trong các trường hợp sau:

– Có sự thay đổi chính sách pháp luật khiến hành vi không còn nguy hiểm cho xã hội nữa (ví dụ: hành vi không còn bị coi là tội phạm).
– Được đại xá theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền (thường do Quốc hội ban hành).

👉 Đây là các căn cứ bắt buộc phải áp dụng, không phụ thuộc vào ý chí cơ quan tiến hành tố tụng.

2.2 Căn cứ có thể được miễn trách nhiệm hình sự

Người phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

– Có chuyển biến tích cực, không còn nguy hiểm cho xã hội nữa (ví dụ: chủ động khắc phục hậu quả, ăn năn hối cải).
– Mắc bệnh hiểm nghèo (như ung thư giai đoạn cuối) khiến không còn khả năng tiếp tục phạm tội.
– Tự thú, hạn chế hậu quả, lập công lớn hoặc có cống hiến đặc biệt được Nhà nước ghi nhận.
– Tội ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng do vô ý, đã bồi thường, được người bị hại đề nghị miễn trách nhiệm hình sự.

=> Căn cứ này được áp dụng tùy vào đánh giá của cơ quan tiến hành tố tụng và hoàn cảnh cụ thể.

3. Thẩm quyền miễn trách nhiệm hình sự

Tùy thuộc vào giai đoạn tố tụng, các cơ quan sau có thể quyết định miễn trách nhiệm hình sự:

3.1 Cơ quan điều tra

– Khi đang điều tra, nếu xác định bị can thuộc trường hợp được miễn, Điều tra viên sẽ báo cáo Thủ trưởng hoặc Phó Thủ trưởng để ra quyết định đình chỉ điều tra (theo Điều 230 BLTTHS 2015).

3.2 Viện kiểm sát

– Trong giai đoạn truy tố, Viện kiểm sát có thể ra quyết định không truy tố, đình chỉ vụ án nếu có đủ căn cứ miễn TNHS (Điều 248 BLTTHS 2015).

3.3 Tòa án

– Tại giai đoạn xét xử, nếu bị cáo thuộc trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự, Tòa án có thể tuyên miễn TNHS tại bản án hoặc quyết định (dựa trên Điều 29 BLHS 2015).

⚠️ Trong mọi trường hợp, cơ quan có thẩm quyền phải nêu rõ căn cứ pháp lý và lý do ra quyết định miễn truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xem thêm: Căn cứ miễn trách nhiệm hình sự

Dịch vụ hỗ trợ pháp lý – Luật Hà Châu

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp vướng mắc pháp lý liên quan đến việc bị truy cứu trách nhiệm hình sự và muốn được xem xét miễn trách nhiệm hình sự, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được:

– Tư vấn đầy đủ căn cứ pháp lý

– Hỗ trợ lập hồ sơ, văn bản, chứng cứ chứng minh tình tiết miễn TNHS

– Đại diện làm việc với cơ quan tố tụng

👉 Hãy liên hệ Luật Hà Châu để được tư vấn, hỗ trợ!

📞 Hotline hỗ trợ pháp lý: 096 432 1234

CÔNG TY LUẬT HÀ CHÂU

📍 Trụ sở: Số 02H, đường Vũ Quang, phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh
📍 Chi nhánh Quảng Trị: Số 169 Lý Nam Đế, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
📍 Chi nhánh Nghệ An: Số 88 Phạm Đình Toái, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An
📞 Hotline: 096 432 1234 / 083 569 1234
📩 Email: luathachau@gmail.com
🌐 Website: luathachau.vn | luatsuquangbinh.vn | luatsuquangtri.net